Crowdfunding

Dat de hedendaagse muziekindustrie nu al een klein decennium in een pijnlijk langzame doodstrijd verwikkeld is, behoeft geen uitleg meer. Na een halve eeuw waarin het geld binnenstroomde als was het water uit een kraan, kwam le déluge. Internet, gekopieerde cd’s, Mp3’s, Napster, Soulseek, P2P, enfin, u weet best wel wat wij bedoelen. De gevolgen voor de muzieksector waren (en zijn nog steeds) desastreus. Volgens een studie uit 2009 van het IFPI, de belangenverdediger/pitbull van de Amerikaanse industrie, is de muziekverkoop  sinds 2004 met niet minder dan 30 procent gezakt. Stel uzelf eens de vraag: wanneer heeft u voor het laatst een cd gekocht? Inderdaad ja. Voor platenbonzen lijkt het schip al gezonken. Maar wat moeten muzikanten nog doen dezer dagen om de huur te kunnen betalen? En hoe kunnen ze in godsnaam nog aan een budget raken om studiotijd te financieren, zonder steun in de rug van een groot label?

Bands en artiesten bevinden zich in het digitale tijdperk in een vrij schizofrene positie. Hoewel direct contact met fans nog nooit zo dichtbij was, lijken substantiële inkomsten verder weg dan ooit. Mensen die de recente evoluties volgen, vrezen een vervlakking van het muzieklandschap. Hoe kunnen beloftevolle jonge groepen tegenwoordig nog ontdekt en (vooral) begeleid worden, als het aantal A&R’s bijna verwaarloosbaar klein wordt?

Toch is de toekomst  rooskleurig, althans volgens Gerd Leonhard, auteur van het gratis te downloaden ‘Music 2.0’. In zijn visie, die hier iets uitgebreider wordt uiteengezet, moet de relatie tussen artiesten en fans herdacht worden. Fans moeten ‘participators’ worden in het productieproces. Artiesten moeten op hun beurt alternatieve manieren bedenken om fans aan zich te binden tijdens het artistieke proces : ‘Engagement is the new marketing’. Enkel zo kan een muzikant overleven in het digitale tijdperk waar gebruikers verwachten dat muziek gratis beschikbaar is.

Wordt de theorie reeds in de praktijk omgezet? Ja en neen. Zoals alles in het leven is het allemaal niet zo eenvoudig als het lijkt.

De laaste jaren zijn er diverse nieuwe online platformen ontstaan die gebaseerd zijn op het zogenaamde ‘crowdfunding’. In dit veelbelovend business model is het de bedoeling dat artiesten zich laten sponsoren door fans, die dan in ruil daarvoor genieten van bepaalde voordelen. Internationaal zijn er genoeg voorbeelden van zulke platformen, maar we zullen hier enkel de bekendste ‘crowdfunding’-sites bespreken: sellaband.com en akamusic.com.

De werkwijze is logisch. Bands en artiesten kunnen zich op deze sites laten registreren, zonder dat daar echte kwaliteitscontrole aan voorafgaat. Vervolgens legt de site een bedrag vast dat nodig wordt geacht om een ep/cd te financieren, en is het de beurt aan de fans/believers om ‘aandelen’ in de artiest/band te kopen. Pas wanneer het volledige richtbedrag is bereikt, wordt het uitbetaald aan de artiesten. De fan die geld heeft geïnvesteerd kan in ruil genieten van bepaalde voordelen. Dit kan gaan van een gratis exemplaar van het nieuwe album tot viptickets of zelfs dividenden in de meerverkoop.

Op het eind van de rit krijgen muzikanten  dus eindelijk de nodige financiële steun, de site in kwestie krijgt enkele uitgaverechten en de fan krijgt het album waarin hij of zij heeft geïnvesteerd toegestuurd. Iedereen tevreden met andere woorden. Zijn we nog steeds bezig over de muziekindustrie?

Er schuilen natuurlijk wel nog wat addertjes onder het gras. Zo blijkt na een beetje grasduinen op de bovengenoemde sites dat slechts een minieme minderheid van de gevarieerde catalogus aan bands en singer-songwriters zelfs maar aan de helft raakt van het initiële richtbedrag. We zagen muzikanten die reeds vanaf 2006 geregistreerd staan en nog geen vijfde van het benodigde geld hadden verzameld. Akkoord, het systeem staat nog in zijn kinderschoenen, maar het blijft schrijnend om te zien dat slechts een schijntje van alle geregistreerde muzikanten in een korte tijdspanne aan voldoende bronnen kunnen raken. Onnodig uit te leggen dat vijf jaar wachten op een noemenswaardig budget averechts werkt binnen het snel evoluerende muzieklandschap. Het klinkt als een boutade, maar aan dit tempo zullen de meeste artiesten ofwel gesplit, ofwel dood zijn vooraleer ze beschikken over het geld.

Een ander probleem is dat enkel artiesten uit de grote landen de vruchten lijken te plukken van dit systeem. Zij worden, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Belgische muzikanten, geruggensteund door grotere (en vaak ook chauvinistische) thuismarkten. De hoge richtbedragen die sellaband.com en akamusic.com vooropstellen, volgen  bovendien de economische logica van een grote muziekmarkt. Zoals Amerika en Frankrijk er één hebben, niet toevallig de landen van waaruit de meeste succesgevallen op akamusic.com en sellaband.com komen.

We willen zeker niet te cynisch overkomen. Het idee van ‘crowdfunding’ lijkt zeer veel potentieel te hebben. Bovendien is elke manier waarop geld kan worden vergaard voor muzikanten van goudwaarde in deze dagen. Zelfs al lijkt het niet meer dan een druppel op een hete plaat. Het blijft echter afwachten of het systeem van ‘online crowdfunding’ ook zal doorbreken bij het grote publiek. Niet alleen zou het een totale democratisering van de muziekindustrie betekenen, het zou ook een rechtstreekse uitvoering zijn van het visionaire ‘Music 2.0’-model.

Advertenties

Over muzikantenmedia
Student journalistiek met sterke interesse in zowel muziek als media. Bestudeert op deze blog kritisch de wederzijdse relaties tussen beide domeinen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: